Een uniek plan in het kort

De Nationale Politieke Index is een (gevalideerd) meetinstrument dat de effectiviteit van Tweede Kamerleden meet op een aantal relevante indicatoren. De Index wil meer inzicht geven in het functioneren van onze volksvertegenwoordigers en zo een bijdrage leveren aan de kwaliteit ons parlementair stelsel.

Al decennia lang wordt in ons land gesproken over “de kloof” tussen  politiek en burgers. Daarmee wordt dan vaak gedoeld op de toenemende (emotionele) afstand tussen kiezers en gekozenen. Wie zijn onze volksvertegenwoordigers en wat doen ze precies? Veel “gewone” burgers zullen het antwoord schuldig moeten blijven.

De Nationale Politieke Index is een ranglijst waarop alle 150 leden van de  Tweede Kamer worden “gescoord”. Zo ontstaat een ranking van Kamerleden, waarvan de top 75 zal worden gepubliceerd.

De Nationale Politieke Index is een gevalideerd meetinstrument dat in beeld brengt hoe goed of slecht Kamerleden het op een wetenschappelijk onderbouwde “politieke scorecard” doen. Zo wordt voor het eerst in de parlementaire geschiedenis van Nederland de effectiviteit van het werk van volksvertegenwoordigers op verantwoorde wijze in beeld gebracht.. 

De Nationale Politieke Index is een uniek project dat een einde wil maken aan de subjectiviteit waarmee onze volksvertegenwoordigers worden beoordeeld. Het beoogt daarmee een bijdrage te leveren aan de transparantie van het politieke proces. Belangrijk doel: het verkleinen van de kloof tussen burgers en de politici die hen vertegenwoordigen. 

De Nationale Politieke Index gaat uit van drie relevante rollen die Kamerleden hebben. Zij zijn (mede) wetgever, controleur van de regering en volksvertegenwoordiger “zonder last”. Deze drie belangrijke taken van Kamerleden bieden een helder referentiekader voor het beoordelen van hun functioneren. En zo voor het vaststellen van de kwaliteit van hun werk. 

De Nationale Politieke Index wordt pas relevant wanneer deze zichtbaar wordt in het publieke domein. Alleen zo kan het instrument van de indexering de kwaliteit en transparantie van het politieke proces beinvloeden en ten goede komen. In eerste instantie betreft het in dit verband een online omgeving waar dagelijks is te zien, hoe Kamerleden scoren op de Index en welke plaats zij innemen op de ranking.

Interactieve applicaties die aan de ranking zijn verbonden en die het publiek uitnodigen om zelf invloed uit te oefenen op de Index spelen een grote rol. Zo kan de ranking dagelijks of wekelijks veranderen en is er sprake van een dynamische score in plaats van een statische ranglijst. 

De Nationale Politieke Index is een initiatief van Het Montesquieu Instituut, het Parlementair Documentatie Centrum  (PDC) en journalist en politicoloog Ton F. van Dijk.

Het Montesquieu Instituut is een multidisciplinair instituut op het snijvlak van democratie, politiek en parlementaire besluitvorming in Nederland én Europa. Het werkt samen met andere wetenschappelijke instellingen in Nederland en Europa en streeft ernaar om de beschikbare kennis op dit terrein tijdig en hanteerbaar onder handbereik van ambtenaren, bestuurders, journalisten, politici, wetenschappers én belangstellende burgers te brengen.

Het Parlementair Documentatie Centrum (PDC) houdt zich bezig met het verzamelen, archiveren en het via geavanceerde database technieken ontsluiten van gegevens over de praktijk van het Parlement. Dit betreft onder meer een unieke verzameling biografieën over bewindspersonen en parlementariërs van 1796 tot heden. Daarnaast houdt PDC gegevens bij over diverse parlementaire activiteiten variërend van wetgeving en samenstellingen van Kamercommissies tot verkiezingen en kabinetsformaties. 

Ton F. Van Dijk (1962) studeerde politicologie in Leiden. Hij was televisiejournalist (Achter Het Nieuws, Brandpunt, Reporter), directeur/hoofdredacteur van de Amsterdamse zender AT5 en directeur televisie bij de landelijke publieke omroep. In 2007 werd hij gekozen tot Omroepman van het jaar. Daarnaast bekleedde hij tal van bestuurlijke- en toezichthoudende functies. Zo was hij vice-voorzitter van de Stichting Het nieuwe Parool en lid van de raad van commissarissen van Eredivisie Media & Marketing CV. Van Dijk was ook CEO van Leeuwarden-Fryslan Cultural Capital of Europe 2018. In 2017 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.